Inzichten en aanbevelingen

Panorama van de Zorg

Wat gebeurt er als je het hele ‘zorgsysteem’ in een kamer zet? Tot welke inzichten en aanbevelingen komen alle belanghebbenden als ze samen reflecteren op de patient journey?

Woord voor waarde

Gedurende de dag kregen de aanwezigen twee keer drie vragen voorgelegd. De eerste: aan welk woord denkt u als het gaat om het creëren van waarde voor de patiënt? Via een digitale poll komen de woorden binnen: betrokkenheid, begrip, luisteren, zelfmanagement. “Ik had eerst ‘begrip’ ingevuld, maar na onze break out sessie noem ik ‘samenwerking’. Er zijn zoveel belangen in de zorg, dat samenwerking broodnodig is om waarde te creëren voor de patiënt,” zegt Dolf de Boer, programmaleider Zorg bij Nivel. Pieter de Bey, directeur Santeon: “Disruptie is het woord voor mij. We hebben in de zorg goede ideeën over hoe we het willen, maar dat moet ook gebeuren. We moeten gaan doen. Dat gaat misschien beter op een disruptieve manier.” Daar is Peter van Barneveld, voormalig bestuursvoorzitter Spaarne Gasthuis, het van harte mee eens: “We moeten ophouden met praten en gaan doen. We weten best wat we moeten doen, namelijk. Dus doen en relativeren en af en toe een beetje lachen.”

Grootste obstakel: de patiënt

Wat of wie is het grootste obstakel voor de patient journey? Van de genoemde partijen scoren de verzekeraar en de medisch specialist hoog, maar verrassend genoeg ook de patiënt. Na de break out sessies is dat getal zelfs nog hoger: 50% ziet de patiënt als grootste obstakel, terwijl dat tijdens de eerste ronde 11% was. “De patiënt is het belangrijkste onderwerp en daardoor ook het belangrijkste obstakel. De patiënt moet wel in staat zijn om zelf afgewogen keuzes te maken, er valt nog veel te verbeteren in educatie en voorlichting,” zegt Hester Oldenburg, oncologisch chirurg AVL. Job Gutteling, klinisch fysicus OLVG: “De patiënt vertegenwoordigt de vraagkant. Als die volwassen wordt, dan verandert het systeem.”

Grootste obstakel: de rest

“Voor de break out sessies gaf ik de farmacie de schuld, maar nu voeg ik daar de medisch specialisten, dokters en ziekenhuizen aan toe. We houden het systeem zelf in stand. Zolang we aan onze eigen belangen vasthouden, verandert er niks,” zegt Marissa Cloos – van Balen, internist-oncoloog i.o. LUMC. Van Barneveld: “Het is inderdaad en-en. De patiënt heeft maar één belang en daar zou het om moeten gaan. Maar het is heel ingewikkeld om de zorg te veranderen. Dat heeft te maken met geld, met ego’s en belangen die niets met patiënten te maken hebben. Zolang we dat niet aanpakken, en daar hoort wat mij betreft ook het sluiten van instellingen bij, dan verandert er niets.”

Duurder of goedkoper

Wordt de zorg duurder of goedkoper, als de patiënt het voor het zeggen heeft? Goedkoper, denkt bijna 80% van de aanwezigen. Dat hoeft dus geen obstakel te zijn om de zorg meer patiëntgericht te maken. Dus waar wachten we op? Van Bodegom spreekt de aanwezige bestuurders aan: “We komen gelukkig in een tijd waarin patiënten willen en kunnen kiezen. Laten we als zorgaanbieders durven zeggen dat de zorg in Nederland niet overal even goed is en dan zullen de goede aanbieders dat samen met patiënten gaan laten zien. Dan gaat het systeem kraken.” Van Barneveld: “Ik werd er bijna uitgegooid toen ik een afdeling interne geneeskunde sloot. Het leverde een hoop gedoe op, maar de rest van het ziekenhuis was er blij mee. Jullie kunnen hier allemaal morgen aan afdeling aanwijzen die niet deugt. Sluit die! En neem het risico dat je eruit gegooid wordt. Je bent zelf verantwoordelijk voor wat je doet.”